
როგორ მივიღოთ იურიდიული და სოციალური დახმარება
საფრანგეთში ცხოვრება მრავალ შესაძლებლობასთან ერთად, ახალ გამოწვევებსაც უკავშირდება. ერთ-ერთი ასეთი გამოწვევა ადგილობრივი ბიუროკრატიისა და სამართლებრივი სისტემის გაგებაა. ხშირად ისმის კითხვა: “რით განსხვავდება იურიდიული დახმარება (accès au droit) სოციალური მხარდაჭერისგან (accès aux droits)?”. ეს ორი ტერმინი, თუმცა მსგავსად ჟღერს, ფუნდამენტურად განსხვავებულ მიზნებსა და სერვისებს ემსახურება. ამ სტატიაში ჩვენ დეტალურად განვიხილავთ მათ მნიშვნელობას, მოგაწვდით ამომწურავ ინფორმაციას შესაბამისი სტრუქტურების შესახებ და გაგიძღვებით ამ კომპლექსურ სისტემაში, რათა ზუსტად იცოდეთ, სად მიიღოთ საჭირო დახმარება.
ფრანგული იურიდიული და სოციალური დახმარება: რა განსხვავებაა მათ შორის და სად უნდა მიმართოთ?
ეს სტატია შესაძლოა რთულად მოგეჩვენოთ, თუმცა მისი წაკითხვის შემდეგ ზუსტად გეცოდინებათ, რომელ სტრუქტურას უნდა მიმართოთ თქვენი საკითხის მოსაგვარებლად.
განსხვავება იურიდიულ (accès au droit) და სოციალურ დახმარებას (accès aux droits) შორის
განსაზღვრება და სოციალური ამოცანები
საფრანგეთის სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, „ყველამ უნდა იცოდეს კანონი“ (Nul n’est censé ignorer la loi). თუმცა, არასპეციალისტისთვის რთულია გაერკვეს 74 ფრანგული კოდექსის შინაარსში. ამასთან დაკავშირებით, უფლებების და მოვალეობების განსახორციელებლად საჭირო ინფორმაციის მიწოდება, აგრეთვე სამართლისა და მართლმსაჯულების ხელმისაწვდომობა და ეფექტურობა სახელმწიფოს ერთ-ერთი პრიორიტეტული მისიაა (service publique). ისევე როგორც სხვა მრავალი მნიშვნელოვანი მისია, სახელმწიფო, ლიბერალური დეცენტრალიზაციის ლოგიკის შესაბამისად, ნაწილობრივ დელეგირებს იურიდიული დახმარების ხელმისაწვდომობას (un service public de l’accès au droit) სხვა სტრუქტურებზე, რომლებიც განხილული იქნება ქვემოთ, ნაწილში „იურიდიული დახმარების სისტემის მოწყობა“.
არ უნდა აგვერიოს ეს ცნება სოციალურ დახმარებაზე (accès aux droits) წვდომასთან, რომელიც სოციალურ სფეროს განეკუთვნება.
იურიდიული დახმარების ცნება, რომელიც განისაზღვრება 1991 წლის 10 ივლისის კანონით „სამართლებრივი დახმარების შესახებ“, მოიცავს ორ კომპონენტს:
- იურიდიული დახმარება მართლმსაჯულებაზე ხელმისაწვდომობისას, რომელსაც ასევე „მეორად სამართლებრივ დახმარებას“ უწოდებენ (Aide juridictionnelle)
იურიდიული დახმარება მართლმსაჯულებაზე ხელმისაწვდომობისას (Aide juridictionnelle – AJ) გულისხმობს სახელმწიფოს მიერ ფინანსური დახმარების გაწევას სასამართლო პროცესის განმავლობაში საქმის წარმოების ხარჯების (ადვოკატის მომსახურების ანაზღაურება) დასაფარად.
იურიდიული დახმარების (AJ) მისაღებად აუცილებელია სამი შემდეგი კრიტერიუმის დაკმაყოფილება:
- თქვენი სარჩელი აშკარად დაუშვებელი (manifestement irrecevable) ან დაუსაბუთებელი (dénuée de fondement) არ უნდა იყოს;
- თქვენი სასამართლო ხარჯები არ უნდა იყოს სრულად დაფარული დაზღვევით;
- თქვენი საბაზისო საგადასახადო შემოსავალი, რომელიც გაანგარიშებისთვის გამოიყენება (revenu fiscal de référence), და თქვენი ქონების ღირებულება არ უნდა აღემატებოდეს კანონით დადგენილ ლიმიტებს.
საბაზისო საგადასახადო შემოსავალს (revenu fiscal de référence) ითვლის საგადასახადო ორგანო და ის ცალკე სტრიქონზეა მითითებული საგადასახადო შეტყობინებაში (avis d’impôt).
შემოსავლებისა და ქონების ზღვრული მნიშვნელობების განსაზღვრისას მხედველობაში მიიღება თქვენი საგადასახადო ოჯახის (foyer fiscal) შემადგენლობა.
თქვენი შემოსავლის ზომისა და თქვენს საგადასახადო ოჯახში ადამიანების რაოდენობის მიხედვით, შეგიძლიათ ელოდოთ იურიდიული დახმარების ხარჯების სრულ (aide juridictionnelle totale) ან ნაწილობრივ დაფარვას (aide juridictionnelle partielle):
- იურიდიული დახმარების ხარჯების სრული დაფარვა (aide juridictionnelle totale) შეესაბამება საქმეზე იურიდიული მომსახურების მაქსიმალურ ღირებულებას, ანუ განაკვეთი შეადგენს 100%-ს;
- იურიდიული დახმარების ხარჯების ნაწილობრივი დაფარვა (aide juridictionnelle partielle) შეესაბამება საქმეზე იურიდიული მომსახურების მაქსიმალური ღირებულების 55% ან 25%-ს.
თუ თქვენი საგადასახადო ოჯახი რამდენიმე ადამიანისგან შედგება, მაშინ AJ-ს მისაღებად ქონების ზღვრული ღირებულების განსაზღვრისას მხედველობაში მიიღება ყველა ამ ადამიანის მოძრავი და უძრავი ქონების ღირებულება.
თუმცა, თუ იურიდიული დახმარებისთვის მიმართავთ თქვენსა და თქვენი საგადასახადო ოჯახის ერთ-ერთ წევრს შორის არსებულ დავაზე, AJ-ს მისაღებად ქონების ზღვრული ღირებულება ინდივიდუალურად განისაზღვრება.
თუ არ გაქვთ განსაზღვრული საბაზისო საგადასახადო შემოსავალი (revenu fiscal de référence), მაშინ გათვალისწინებული ლიმიტი შეესაბამება თქვენი საგადასახადო შემოსავლის ორმაგ ოდენობას ბოლო 6 თვის განმავლობაში, 10%-იანი საგადასახადო შეღავათის გამოკლების შემდეგ.
იურიდიული დახმარება მართლმსაჯულებაზე ხელმისაწვდომობისას (AJ) შეიძლება გაგიწიოთ თქვენ მიერ არჩეულმა ადვოკატმა (initia personae), ან სასამართლოს ან ინტერნეტის მეშვეობით დანიშნულმა ადვოკატმა.
თუ არ გყავთ ადვოკატი და გსურთ, რომ დაგინიშნონ, შეგიძლიათ შეიტანოთ განაცხადი AJ-ზე ონლაინ შემდეგ ბმულზე: www.aidejuridictionnelle.justice.fr/espace-personnel
როგორც ფიზიკურმა პირმა, თუ ხართ სასამართლო პროცესის მხარე, უნდა შეავსოთ შემდეგი დოკუმენტები:
- იურიდიული დახმარების მოთხოვნის ფორმა (Formulaire de demande (Cerfa n°16146))
- ფორმაზე შენიშვნა (Notice (Cerfa n°52347))
- დაზღვევის კომპანიის ჩარევის მოთხოვნა (Demande d’intervention auprès de l’assureur)
- იურიდიულ დახმარებაზე ხელმისაწვდომობა, რომელსაც ასევე „პირველად სამართლებრივ დახმარებას“ უწოდებენ (Aide à l’accès au droit)
რესპუბლიკის ღირებულებების განუყოფელი ნაწილია ის, რომ თითოეულ ადამიანს, ასაკის, ეროვნების, ცხოვრების დონის ან საცხოვრებელი ადგილის მიუხედავად, უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა ნებისმიერი სასამართლო პროცესის გარეშე:
- იცოდეს თავისი უფლებები და მოვალეობები;
- ჰქონდეს ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ როგორ დაიცვას თავისი უფლებები ან შეასრულოს თავისი მოვალეობები.
ეს მოქალაქეობის ერთ-ერთი ფუნდამენტური პრინციპია. ეს პრინციპი განმტკიცდა და განისაზღვრა 1991 წლის 10 ივლისის კანონში იურიდიული დახმარების შესახებ. 2016 წლიდან ის ასევე აღიარებულია სახელმწიფო მართლმსაჯულების (service public de la justice) ერთ-ერთ კომპონენტად.
სახელმწიფოს მოვალეობებში, კერძოდ, შედის შემდეგი სერვისების მიწოდება:
- ინდივიდების უფლებებისა და მოვალეობების შესახებ ინფორმირება;
- გადამისამართება ორგანიზაციებზე, სერვისებზე ან სპეციალისტებზე, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან უფლებების განხორციელებაზე ან ხელშეწყობაზე: მაგალითად, სასამართლო შუამავალზე (conciliateur de justice), მედიატორზე (médiateur), ადვოკატზე (avocat), ნოტარიუსზე (notaire), აღმასრულებელზე (huissier de justice), ოჯახური შემწეობის ფონდზე (Caisse d’Allocations Familiales – CAF), იურიდიული დახმარების ბიუროზე (bureau d’aide juridictionnelle) და ა.შ.
- დახმარება იმ ქმედებების შესრულებაში, რომლებიც აუცილებელია უფლების რეალიზაციის ან მოვალეობის შესრულებისთვის, მაგალითად, შემწეობის მისაღებად. ეს შეიძლება იყოს დახმარება ადმინისტრაციულ საქმეზე საჩივრის შედგენასა და მისი კომპეტენტური ორგანოსთვის გადაცემაში, დახმარება წერილების შედგენაში ან მათი ფრანგულ ენაზე თარგმნაში და ა.შ.
- დახმარება არასასამართლო პროცესში, რომელიც გულისხმობს ადამიანისთვის კომპეტენტური სპეციალისტის დახმარების მიღების შესაძლებლობის მიცემას:
- ზოგიერთ კომისიაში: მართვის მოწმობის ჩამორთმევის კომისიები (commissions de retrait du permis de conduire), სოციალურ დახმარებაზე მიღების კომისიები (commissions d’admission à l’aide sociale), ზედმეტი დავალიანების წინააღმდეგ ბრძოლის კომისიები (commissions de surendettement) და ა.შ;
- ხელისუფლების ორგანოებში ადმინისტრაციული გადაწყვეტილების მისაღებად ან ადმინისტრაციულ საქმეზე საჩივრის შესატანად.
- იურიდიული კონსულტაციები და დახმარება იურიდიული დოკუმენტების შედგენაში ან დადებაში (მაგალითად, იჯარის ხელშეკრულებები, სანოტარო აქტები, განაცხადები ბინადრობის ნებართვის რეგულარიზაციასა და მიღებაზე, PACS და ა.შ.) კვალიფიციური სპეციალისტების მიერ: ადვოკატები, იურისტები, ნოტარიუსები, აღმასრულებლები და ა.შ.
რადგანაც იურიდიულ დახმარებაზე ხელმისაწვდომობა (aide à l’accès au droit) ეხმარება ადამიანებს, იყვნენ უფრო ინფორმირებულნი, უკეთ ერკვეოდნენ სამართალში, მიიღონ მხარდაჭერა სამართლებრივი სირთულეების წარმოქმნისას და ისარგებლონ დავების არასასამართლო წესით მოგვარების შესაძლებლობით, ის ხელს უწყობს სოციალური დაძაბულობისა და იზოლაციის რისკის შემცირებას. ის ასევე ეხმარება სასამართლო დავების პრევენციაში. ამგვარად, იურიდიულ დახმარებაზე ხელმისაწვდომობა სოციალური ერთიანობის ერთ-ერთი ძირითადი ფაქტორია.
იურიდიული დახმარების სისტემის მოწყობა (aide à l’accès au droit)
უფლებაზე ხელმისაწვდომობის ხელშეწყობის პოლიტიკას კურირებს იუსტიციის სამინისტრო. ის თანამშრომლობს სხვა ორგანიზაციებთან: ადგილობრივ ხელისუფლებასთან, ასოციაციებთან და სამართლის სფეროს სპეციალისტებთან.
- დეპარტამენტის საბჭოები უფლებაზე ხელმისაწვდომობის ხელშეწყობისთვის (CDAD – Conseil départemental de l’accès au droit) ახორციელებენ უფლების ხელმისაწვდომობის ხელშეწყობის პოლიტიკას დეპარტამენტების დონეზე, აფინანსებენ რა იურიდიული დახმარების პუნქტების “Les Points-justice” მუშაობას და აწყობენ საერთო პრაქტიკის იურისტების მუდმივი კონსულტირების ადგილებს.
- სპეციალიზებული სახელმწიფო დაწესებულებები (AAI – autorités administratives indépendantes), როგორებიცაა „უფლებების დამცველი, ომბუდსმენი“ (Défenseur des droits) და ინფორმატიკისა და თავისუფლებების ეროვნული კომისია (CNIL – Commission nationale de l’informatique et des libertés).
- საერთო იურისდიქციის სასამართლოებში ასევე ორგანიზებულია სპეციალისტების მუდმივი დასწრება იურიდიული დახმარების გასაწევად.
- პროფესიული კოლეგიები, უპირველეს ყოვლისა ადვოკატთა, ორგანიზებულია უფლებაზე უფასო და ხარისხიანი ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად.
- გაითვალისწინეთ, აქ არის ნომერი “sos avocats“, რომლითაც შეგიძლიათ უფასო კონსულტაცია მიიღოთ პირდაპირ ტელეფონით და ჩაწერის გარეშეც კი.
- ადგილობრივი ხელისუფლება ასევე მონაწილეობს ამ მუშაობაში, კერძოდ, სოციალური უზრუნველყოფის ცენტრებში მორიგე პუნქტების შექმნით (CCAS).
- უფლებათა დაცვის ასოციაციები (associations de défense de droits).
- იურიდიული კლინიკები (Cliniques Juridiques) – ორმაგი დანიშნულების სტრუქტურები: საგანმანათლებლო და სოციალური, სადაც იურისტის სტუდენტები უფასო კონსულტაციებს აძლევენ, ეუფლებიან რა პროფესიას ადვოკატების ან პროფესორების ხელმძღვანელობით.
- სტუდენტური ასოციაციები მეწარმეობის მხარდასაჭერად (Junior Conseil) – ორმაგი დანიშნულების სტრუქტურები: საგანმანათლებლო და მეწარმეთა ახალგაზრდული ინიციატივების მხარდამჭერი, სადაც კომერციული ფაკულტეტების სტუდენტები აძლევენ უფასო კონსულტაციებს მეწარმეობის თემაზე.
- იპოვეთ უახლოესი Junior Conseil: https://junior-entreprises.com/
- იუსტიციისა და უფლების სახლი (Maison de Justice et du droit – MJD) – ადგილობრივი იურიდიული დაწესებულებები, რომლებიც უფასო და კონფიდენციალურ მიღებას ატარებენ, სადაც ადამიანებს უსმენენ, მიმართულებას აძლევენ და აწვდიან ინფორმაციას.
- იუსტიციისა და უფლების სახლები ხელს უწყობენ დანაშაულის პრევენციას (სისხლის სამართლებრივი დევნის ალტერნატიული ზომები, როგორებიცაა გაფრთხილება ჩადენილი სამართალდარღვევის გამო; ზიანის ანაზღაურების ზომები, რომლებიც ეკისრება არასრულწლოვნებს; მედიაცია; კვალიფიკაციის შეცვლა ზიანის ანაზღაურების გამო; სასამართლო გადაწყვეტილებების შესრულებაზე კონტროლი).
- ისინი ხელს უწყობენ დიალოგს სასამართლო ორგანოებს, ადგილობრივი ხელისუფლების არჩეულ ორგანოებს, მართლმსაჯულების სისტემის სხვა წარმომადგენლებსა და მოსახლეობას შორის.
- მათში მუშაობენ სამართლის სფეროს სპეციალისტები (ადვოკატები, აღმასრულებლები, ნოტარიუსები), მედიატორები, სასამართლო შუამავლები, საზოგადოებრივი მწიგნობრები და ასოციაციები. მსხვერპლთა დახმარების ასოციაციებთან ერთად ისინი განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევენ დაზარალებულებს, უწევენ რა მათ დახმარებას მათ მიერ განხორციელებულ ქმედებებში და, საჭიროების შემთხვევაში, ფსიქოლოგიურ მხარდაჭერას.
- ისინი ხელს უწყობენ დავების მოგვარების ალტერნატიულ მეთოდებს: შერიგება, მედიაცია, მუშაობა უფლებების დამცველის (Défenseur des droits) წარმომადგენლებთან.
- იურიდიული დახმარების პუნქტები და ცენტრები (Points et Relais d’accès au droit – PAD/RAD): უფასო, მუდმივად მოქმედი მიღების ადგილები, რომლებიც უზრუნველყოფენ ინფორმაციას უფლებების და/ან მოვალეობების შესახებ იმ ადამიანებისთვის, რომლებსაც იურიდიული ან ადმინისტრაციული პრობლემები შეექმნათ. ისინი გვთავაზობენ იგივე სერვისებს, რასაც MJD (სასამართლოში გამოძახების გარდა).
- მართლმსაჯულების ცენტრები (Antennes de justice – AJ).
- ეს ყოფილი სტრუქტურები ახლა გაერთიანებულია ერთიანი სახელწოდების ქვეშ – Point-justice („მართლმსაჯულების პუნქტები“). მაგრამ ხშირად, სექტორის თანამშრომლები აგრძელებენ ძველი სახელწოდებების გამოყენებას.
- Point-justice განლაგებულია სხვადასხვა ადგილას (მაგალითად, კომუნალურ სოციალური დახმარების ცენტრებში (Centre Communal d’Action Sociale – CCAS), France services-ის ქსელის პუნქტებში, პენიტენციურ დაწესებულებებში და ა.შ.). ისინი შეიძლება იყოს ღია ყველასთვის (უნივერსალური) ან განკუთვნილი იყოს მოსახლეობის კონკრეტული ტიპისთვის (ახალგაზრდები, ჰოსპიტალიზებულები, პატიმრები და ა.შ.). შემოთავაზებული სერვისები შეიძლება, მათ შორის, მიწოდებული იყოს ამ კომუნაში ცხოვრების პირობით. უმეტეს შემთხვევაში, მიღებაზე წინასწარ უნდა ჩაეწეროთ.
- უახლოესი Point-justice-ის მოსაძებნად, დარეკეთ სპეციალურ ნომერზე 3039.
- უფასო, ანონიმური და ყრუ და სმენადაქვეითებულთათვის ხელმისაწვდომი ნომერი 3039 საშუალებას გაძლევთ:
- მიიღოთ ინფორმაცია ან დახმარება იურიდიული ფორმალობების შესრულებაში;
- ჩაეწეროთ მიღებაზე სამართლის სფეროს სპეციალისტთან;
- გაიგოთ უახლოესი Point-justice-ის მისამართი;
- მიიღოთ სასამართლო სამსახურის „ერთი ფანჯრის“ საკონტაქტო ინფორმაცია სასამართლო პროცესის მონაწილეებისთვის, თუ საქმე რეგისტრირებულია სასამართლოში.
- ახლა ხელმისაწვდომია მიღებაზე ჩაწერა ინტერნეტით (მომხმარებლებს, რომლებსაც არ აქვთ ინტერნეტით ჩაწერის შესაძლებლობა, შეუძლიათ ეს გააკეთონ ტელეფონით 3975).
- საერთო პრაქტიკის ადვოკატი (avocat généraliste);
სამართლებრივი საკითხები
Points-Justice-ში მორიგეობენ ან კონსულტაციებს ატარებენ ერთდროულად სამართლის სფეროს რამდენიმე სპეციალისტი და მომიჯნავე პროფესიების წარმომადგენელი: ადვოკატები, ნოტარიუსები, სასამართლო კომისრები, ასოციაციების იურისტები, CDAD-ის იურისტები და კოორდინატორები, სასამართლო შუამავლები, ომბუდსმენის (Défenseur des droits) წარმომადგენლები და ასე შემდეგ. უფრო მეტიც, ისინი შეიძლება ჩართული იყვნენ სხვადასხვა სფეროში. როგორ უნდა გაერკვეთ ადგილზე? ყოველთვის შეგიძლიათ სთხოვოთ ადმინისტრატორს, რომ მიგითითოთ.
სპეციალისტებს, რომლებიც უზრუნველყოფენ უფლების ხელმისაწვდომობას, არ შეუძლიათ დოკუმენტების გაცემა ან კლიენტების წარმოდგენა სასამართლოში. თუმცა, შეგიძლიათ სთხოვოთ, რომ გადაგამისამართონ დაცვის ასოციაციაში ან ადვოკატთან, რომელიც უწევს იურიდიულ დახმარებას მართლმსაჯულებაზე ხელმისაწვდომობისას (aide juridictionnelle).
კონსულტაციებზე, როგორც წესი, განხილული თემების სია:
- **მსხვერპლთა დახმარება (Aide aux victimes)
- სამიზნე აუდიტორია: ნებისმიერი, ვინც თვლის, რომ სისხლის სამართლის დანაშაულის მსხვერპლი გახდა.
- საქმიანობის სფერო: ყველა სისხლის სამართლის პროცესი: ძალადობა, თავდასხმა, ქურდობა, შეურაცხყოფა, თაღლითობა და ა.შ.
- 116 006: თუ თქვენ ან თქვენი რომელიმე ახლობელი გახდა ოჯახში ან მის გარეთ ფიზიკური, სექსუალური ან ფსიქოლოგიური ძალადობის, ავარიის, ქურდობის ან თაღლითობის, ან ნებისმიერი სხვა ინციდენტის მსხვერპლი, რომელმაც ზიანი მოგაყენათ… დარეკეთ მსხვერპლთა დახმარების ეროვნულ ნომერზე კვირაში 7 დღე ან მისწერეთ victimes@116006.fr-ზე.
- **საერთო პრაქტიკის ადვოკატი (Avocat généraliste)
- სამიზნე აუდიტორია: ნებისმიერი პირი, რომელიც ჯერ არ სარგებლობს ადვოკატის დახმარებით, რომელსაც სურს მიიღოს იურიდიული კონსულტაცია, საქმეზე საწყისი მოსაზრება ან შეიტყოს იმ ქმედებების შესახებ, რომლებიც უნდა განახორციელოს თავისი უფლებების დასაცავად.
- საქმიანობის სფერო: სამართლის ყველა სფერო (საოჯახო სამართალი, შრომის სამართალი, მოსმენებზე გამოძახება, საბინაო სამართალი, ხელშეკრულებების სამართალი და ა.შ.).
- **საერთო პრაქტიკის იურისტი (Juriste généraliste)
- სამიზნე აუდიტორია: ნებისმიერი პირი, რომელსაც სურს მიიღოს იურიდიული ინფორმაცია თავისი სიტუაციის შესახებ.
- საქმიანობის სფერო: სამართლის ყველა სფერო (საოჯახო სამართალი, შრომის სამართალი, საბინაო სამართალი, ხელშეკრულებების სამართალი, სამართლებრივი დახმარების საქმეები და ა.შ.).
- **სასამართლო შუამავალი (Conciliateur de justice)
- სამიზნე აუდიტორია: ნებისმიერი პირი, რომელიც ჩართულია კონფლიქტში და სურს მიაღწიოს ორმხრივ შეთანხმებას მეორე მხარესთან.
- საქმიანობის სფერო: შუამავალს შეუძლია ჩაერიოს მხოლოდ გარკვეულ სფეროებში: დავები მეზობლებს შორის, დავები იჯარაზე და სამომხმარებლო დავები (დაზღვევა, დამატებითი სამედიცინო დაზღვევა, სატელეფონო ოპერატორები და ა.შ.).
- **უფლებების დამცველი, ომბუდსმენი (Défenseur des droits)
- სამიზნე აუდიტორია: ნებისმიერი პირი, რომელიც თვლის, რომ მისი უფლებები დაირღვა ადმინისტრაციის ან ორგანოს მუშაობის შედეგად, რომელსაც სახელმწიფო სამსახურის მისია ეკისრება; ნებისმიერი პირი, რომელიც თვლის, რომ დისკრიმინაციის მსხვერპლია, ან ნებისმიერი ბავშვი, რომელიც თავისი უფლებების დაცვას ეძებს.
- საქმიანობის სფერო: Défenseur des droits-ის წარმომადგენლები მოქმედებენ მათზე დაკისრებული ოთხი მისიის ფარგლებში: ურთიერთობა ადმინისტრაციასა და მოსახლეობას შორის, ბავშვთა უფლებების დაცვა, დისკრიმინაციის წინააღმდეგ ბრძოლა და უსაფრთხოების ეთიკა.
- უახლოესი Défenseur des droits-ის წარმომადგენლის (მნიშვნელოვანია ტერიტორიული იურისდიქცია) პოვნა შეგიძლიათ ამ ბმულზე: https://www.defenseurdesdroits.fr/carte-des-delegues.
- **უცხოელთა უფლებები (Droit des étrangers)
- სამიზნე აუდიტორია: ნებისმიერი პირი, ეროვნების ან ადმინისტრაციული სიტუაციის მიუხედავად, რომელსაც აქვს შეკითხვა საიმიგრაციო სამართალთან დაკავშირებით.
- საქმიანობის სფერო: განაცხადი ბინადრობის ნებართვის გაცემაზე ან გაგრძელებაზე, განაცხადი თავშესაფრის მიღებაზე, ნატურალიზაცია, ოჯახის გაერთიანება და ა.შ.
- უცხოელთა უფლებებზე კონსულტაციის გამწევი ასოციაციები:
- შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებები (Droit et handicap)
- სამიზნე აუდიტორია: შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირები, რომლებსაც სურთ მიიღონ ინფორმაცია ამ თემატიკაზე.
- საქმიანობის სფერო: მოთხოვნა MDPH-ში (დეპარტამენტის დაწესებულება შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის), დოსიეს შედგენა, ინფორმაცია დოსიეს განხილვის შესახებ და საჩივრების შედგენა, ინფორმირება სპეციალიზებულ დაწესებულებებში მოთავსების შესახებ.
- საცხოვრებლის უფლება (Droit du logement)
- სამიზნე აუდიტორია: ყველა, ვისაც აუცილებელია მიიღოს ინფორმაცია თავისი უფლებებისა და მოვალეობების შესახებ საცხოვრებელთან დაკავშირებით.
- საქმიანობის სფერო: იჯარა, ანტისანიტარია, საერთო გადახდების განაწილება, სავალდებულო საცხოვრებელზე ხელმისაწვდომობის უფლება (DALO).
- ადვოკატის ძიება
- ადვოკატის მოსაძებნად, როგორც იურიდიული დახმარების საფუძველზე, ასევე მის გარეშე, ისარგებლეთ შემდეგი საიტით: https://www.cnb.avocat.fr/fr/annuaire-des-avocats-de-france
დახმარება სოციალურ მხარდაჭერაზე ხელმისაწვდომობისას (accès aux droits)
დახმარებას სოციალურ მხარდაჭერაზე ხელმისაწვდომობისას იურისტები კი არა, სოციალური მუშაობის სპეციალისტები – სოციალური უფლებების კონსულტანტები (travailleurs sociaux) – უწევენ.
საბინაო უფლებები, შემწეობის მოთხოვნა, ბავშვთა დაცვა, ზედმეტი დავალიანება, ავტონომიის დაკარგვა ინვალიდობის ან სხვა მიზეზების გამო და ა.შ.: არსებობს მრავალი სფერო, რომლებშიც ისინი არიან ჩართული.
მათი კომპეტენციები საშუალებას აძლევთ:
- გაგიწიონ კონსულტაცია;
- თან გაგყვეთ დახმარების მიღებაზე განაცხადის შეტანის პროცესში;
- გადაგამისამართონ თქვენი მოთხოვნების შესაბამის სამსახურებზე.
მათ ნახვა შეგიძლიათ შემდეგ ადგილებში:
- ტერიტორიული ურთიერთდახმარების სამსახურებში (Services de Solidarité Territoriale – SST), რომლებიც მოქმედებენ დეპარტამენტის დონეზე.
- რადგანაც სოციალური მხარდაჭერა და სოლიდარობა საფრანგეთის დეპარტამენტების მისიის საფუძველია, სოციალური მუშაობის სპეციალისტების უმეტესობა დასაქმებულია დეპარტამენტის საბჭოებში (Conseils départementaux, ადრე – Conseils généraux).
- ამ საიტზე შეგიძლიათ იპოვოთ თქვენი დეპარტამენტის საბჭოს კონტაქტი და მისამართი.
- კომუნალურ სოციალური დახმარების ცენტრებში (Centre communal d’action sociale – CCAS), რომლებიც მოქმედებენ კომუნის დონეზე.
- მრავალმა კომუნამ დადო შეთანხმება დეპარტამენტების საბჭოებთან და გვთავაზობს სოციალური მუშაკების მომსახურებას თავისი CCAS-ის მეშვეობით.
- შეიტყვეთ, როგორ იპოვოთ სოციალური მუშაკი თქვენგან არც ისე შორს ამ ბმულზე.
- იპოვეთ კომუნალური სოციალური დახმარების ცენტრი (CCAS) თქვენს ახლოს: https://annuaire.action-sociale.org/organismes.php?statut=centre-communal-d-action-sociale-17
- სპეციალიზებულ დაწესებულებებში:
- სასწავლო დაწესებულებები (établissements scolaires), როგორებიცაა კოლეჯები და ლიცეუმები: სკოლის სოციალური მუშაკი (assistante sociale scolaire – ASS) დახმარებას უწევს ახალგაზრდებსა და მათ ოჯახებს სახელმწიფო საშუალო სკოლებში. მათ ასევე შეუძლიათ მონაწილეობა მიიღონ სოციალურ ინიციატივებში კომუნის ან დეპარტამენტის დონეზე. სკოლის სოციალურ მუშაკთან ჩასაწერად და მისი დასწრების დღეების გასარკვევად, მიმართეთ შესაბამისი სასწავლო დაწესებულების სამდივნოს.
- სოციალური დაზღვევის ფონდი (Caisse de Sécurité sociale – CSS): პირველადი სამედიცინო დაზღვევის ფონდში (Caisse primaire d’assurance maladie – CPAM) ორგანიზებულია სოციალური სამსახური, რომელიც დაზღვეულ პირებს ეხმარება სამედიცინო მომსახურებაზე ხელმისაწვდომობის მოპოვებაში, დაიცვან თავიანთი უფლებები ან შეიტანონ განაცხადი დამატებით სამედიცინო დაზღვევაზე სოლიდარობის საფუძველზე (CSS – Complémentaire santé solidaire). შესაბამისი სამსახურის შესახებ მეტის გასაგებად, მიმართეთ თქვენს CPAM-ს.
- ოჯახური შემწეობის ფონდი (Caisse d’Allocations Familiales – CAF): ისინი პასუხისმგებელნი არიან შემწეობის მიმღებებთან ურთიერთობაზე და გეხმარებიან ოჯახურ საკითხებთან ან სოციალური შემწეობის დანიშვნასთან დაკავშირებული ყველა პროცედურის შესრულებაში. სოციალურ მუშაკთან (assistant social) CAF-დან ჩასაწერად, შეგიძლიათ მიმართოთ თქვენს CAF-ს და სთხოვოთ საკონტაქტო ინფორმაცია ან შეხვიდეთ CAF-ის საიტზე. საიტის მთავარ გვერდზე შეიყვანეთ თქვენი საფოსტო ინდექსი (code postal) და დააჭირეთ „Contacter la CAF“-ს. აქ იპოვით მიღების ცენტრების მისამართებს, მუშაობის საათებსა და პიკის საათებს, კერძოდ მათ, რომლებიც სოციალური მუშაკის მომსახურებას გთავაზობენ თქვენს ახლოს. თქვენ ასევე შეგიძლიათ შეიტყოთ დახმარების შესახებ, რომლის მიღებაზეც შეგიძლიათ პრეტენზია გქონდეთ და CAF-ის მიერ შემოთავაზებული სესხების შესახებ, თუ ისინი გჭირდებათ. თუ ჯერ ისევ არ ხართ დარეგისტრირებული CAF-ზე, შეგიძლიათ გაეცნოთ ჩვენს სტატიას: როგორ დავრეგისტრირდეთ CAF-ში.
- დეპარტამენტის დაწესებულება შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისთვის (Maison Départementales pour les Personnes Handicapées – MDPH): MDPH-ის სოციალური მუშაკები გაცნობებთ თქვენი უფლებების შესახებ და დაგეხმარებიან შემწეობის მისაღებად განაცხადის შეტანაში, როგორიცაა PCH (კომპენსაციური შემწეობა ინვალიდობის გამო – prestation de Compensation du Handicap).
- სამედიცინო დაწესებულებები (établissements de soin) (CHU): თუ თქვენ ან თქვენს ახლობელს ჰოსპიტალიზაცია დასჭირდა, შესაძლოა დაგჭირდეთ დახმარება მრავალი მიზეზის გამო: მკურნალობაზე ხელმისაწვდომობა, გაწერის ორგანიზება, დროებითი საცხოვრებელი, რათა ახლოს იყოთ ახლობელ ადამიანთან ჰოსპიტალიზაციის დროს ან მის შემდეგ და ა.შ. სოციალური მუშაკები უშუალოდ მუშაობენ საავადმყოფოებში, რათა დაგეხმარონ ამ საკითხების მოგვარებაში. მათ შეუძლიათ რეკომენდაციები მისცენ პაციენტებსა და მათ ოჯახებს ჰოსპიტალიზაციამდე, ჰოსპიტალიზაციის დროს და მის შემდეგ.
- მედიკო-სოციალური დაწესებულებები (établissements médico-sociaux): ზოგიერთ IME-ში (Instituts Médico-Educatifs – მედიკო-პედაგოგიური ინსტიტუტები), CAMSP-ში (Centres d’Action Médico-Sociale Précoce – ადრეული მედიკო-სოციალური მოქმედებების ცენტრები) ან SESSAD-ში (Service d’Éducation Spéciale et de Soins à Domicile – სპეციალური განათლებისა და სახლში მოვლის მომსახურება) მულტიდისციპლინარული გუნდის შემადგენლობაში შედის სოციალური მუშაკი. თუ სოციალური მუშაკი გჭირდებათ, მიმართეთ შესაბამის მედიკო-სოციალურ დაწესებულებას.
- ადგილობრივი მისიები (Missions locales): განლაგებულია მთელი საფრანგეთის მასშტაბით. ისინი მხარდაჭერას უწევენ ახალგაზრდებს 16-დან 25 წლამდე მათ პროფესიულ და სოციალურ ინტეგრაციაში (ახალგაზრდებისთვის გარანტიების შესახებ შეგიძლიათ წაიკითხოთ აქ). ადგილობრივ განყოფილებებში სოციალური უფლებების კონსულტანტებს შეუძლიათ მიგიღონ წინასწარი ჩაწერით და დაგეხმარონ ფორმალური პროცედურების გავლაში (შეიტყვეთ სტუდენტებისა და ახალგაზრდებისთვის ფინანსური დახმარების შესახებ). ადგილობრივი მისიების კატალოგის ნახვა შეგიძლიათ აქ.
- თავისუფლების აღკვეთის ადგილები (établissements pénitentiaires): იუსტიციის სამინისტროს ან სხვა გარე სამსახურების (კომუნის, რეგიონის და ა.შ. დონეზე) ზოგიერთი სოციალური მუშაკი პატიმრებსა და მათ ოჯახებს ეხმარება იმ პროცედურების შესრულებაში, რომლებიც აუცილებელია მათი რეინტეგრაციისთვის. ისინი ასევე იმყოფებიან პატიმრობის პერიოდში, რათა გადაწყვიტონ ადმინისტრაციული საკითხები, რომლებიც დაკავშირებულია დროებითი ან პირობით-ვადამდელი გათავისუფლების პროცედურებთან, და შეუძლიათ ჩაერიონ საპატიმრო შვებულების, სპეციალური სეირნობების ან ელექტრონული მეთვალყურეობის დასაყენებლად. ციხის თანამშრომლებს ასევე შეუძლიათ შეასრულონ სხვადასხვა სახის სოციალური სამუშაო, მაგალითად, შეიტანონ განაცხადები ოჯახური შემწეობის მისაღებად.
- CROUS (რეგიონული ცენტრი საუნივერსიტეტო და სასკოლო ცხოვრებისთვის – Centre Régional des Œuvres Universitaires et Scolaires): CROUS-ის სოციალურ საკითხთა კონსულტანტები (assistant de service social – ASS) ეხმარებიან სტუდენტებს ცხოვრებისა და მუშაობის პირობების გაუმჯობესებაში. ისინი იღებენ, კონსულტაციებს უწევენ და მიმართულებას აძლევენ სტუდენტებს, რომლებსაც სირთულეები შეექმნათ. ისინი სხვადასხვა საკითხს ეხებიან: ბიუჯეტის მართვა და ფინანსური დახმარების ძიება, მაგალითად, გადაუდებელი დახმარების ეროვნულ ფონდში (le Fonds National d’aide Urgente), პრაქტიკული ყოველდღიური საკითხების გადაჭრა, სწავლის ორგანიზება და ა.შ. CROUS-ის სოციალურ მუშაკთან დასაკავშირებლად, ეწვიეთ თქვენი უნივერსიტეტის საიტს. მაგალითად, ექს-მარსელ-ავინიონისთვის CROUS-ის სოციალური სამსახურების შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომია აქ: https://www.crous-aix-marseille.fr/aides-sociales/permanences-assistantes-sociales/.
- საპენსიო ფონდები (caisses de retraite): სოციალური უფლებების კონსულტანტები მუშაობენ საპენსიო ფონდებში, რათა დახმარება გაუწიონ ხანდაზმულ ადამიანებს და თავიდან აიცილონ დამოუკიდებლობის დაკარგვის რისკები (ფინანსური დახმარება, მატერიალური დახმარება და ა.შ.). შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ ერთ-ერთ მათგანს, მიმართოთ რა თქვენი საპენსიო ფონდის სოციალური მომსახურების განყოფილებას.
დასკვნა
ამ სტატიამ სრულად გაგარკვიათ იურიდიული და სოციალური დახმარების სისტემების დეტალებში. ახლა უკვე ზუსტად იცით, რომ Point-justice ან Défenseur des droits-ის წარმომადგენლები დაგეხმარებიან იურიდიულ საკითხებში, ხოლო CCAS-ის ან CAF-ის სოციალური მუშაკები — სოციალური მხარდაჭერის მოპოვებაში. ნუ გადადებთ თქვენი საკითხების მოგვარებას. გამოიყენეთ სტატიაში მოცემული ინფორმაცია და მიმართეთ შესაბამის სტრუქტურას. გახსოვდეთ, საფრანგეთის სისტემა ყველა ადამიანს უზრუნველყოფს უფლებებისა და მხარდაჭერის ხელმისაწვდომობით, მიუხედავად მათი წარმოშობისა.