დაზუსტებული და გადამოწმებული ინფორმაციით 2025 წლის ოქტომბრიდან ეტაპობრივად ამოქმედდება ახალი ავტომატიზებული სისტემა, სახელწოდებით Entry/Exit System (EES), რომელიც მნიშვნელოვნად გაამარტივებს და გააუმჯობესებს სასაზღვრო შემოწმებას. ეს ცვლილება სრულად 2026 წლის 10 აპრილისთვის დასრულდება და ფუნდამენტურად შეცვლის შენგენის ზონაში მოგზაურობის წესებს.

---

რა არის EES და რატომ ინერგება?

Entry/Exit System (EES) არის ევროკავშირის მასშტაბური საინფორმაციო სისტემა, რომლის მთავარი მიზანია მესამე ქვეყნების მოქალაქეების შესვლისა და გასვლის მონაცემების ავტომატური რეგისტრაცია შენგენის ზონაში. დღეს მოქმედი პასპორტში შტამპების დასმის სისტემა არასრულყოფილია და არ იძლევა მოგზაურის ზუსტი გადაადგილების აღრიცხვის შესაძლებლობას. EES-ის დანერგვით ევროკავშირი ცდილობს:

1. გააუმჯობესოს საზღვრის კონტროლის ეფექტურობა: სასაზღვრო შემოწმება უფრო სწრაფი და ნაკლებად ბიუროკრატიული გახდება.
2. გაზარდოს უსაფრთხოება: ბიომეტრიული მონაცემების (თითის ანაბეჭდები და სახის გამოსახულება) შეგროვება ხელს შეუწყობს პირადობის გაყალბების, კრიმინალისა და ტერორიზმის წინააღმდეგ ბრძოლას.
3. ავტომატურად გააკონტროლოს 90/180 დღის წესი: სისტემა თავად დაითვლის მოგზაურის ყოფნის დღეებს და გააფრთხილებს იმ პირებს, რომლებიც აჭარბებენ ნებადართულ ლიმიტს.
4. ჩაანაცვლოს პასპორტში შტამპის დასმა: ციფრული რეგისტრაცია სრულად ჩაანაცვლებს პასპორტში ხელით დასმულ ბეჭდებს, რაც მონაცემების სიზუსტეს უზრუნველყოფს.

---

ვის შეეხება EES?

EES-ის მოქმედება ვრცელდება მესამე ქვეყნიდან ევროკავშირში განხორციელებულ ყველა ფრენაზე. ეს ნიშნავს, რომ საქართველოდან ევროკავშირის მიმართულებით განხორციელებული ყველა პირდაპირი ფრენა (მაგალითად: თბილისი-პარიზი, ქუთაისი-ბუდაპეშტი, ბათუმი-ვარშავა) მოექცევა ამ სისტემის ქვეშ.

---

რა შეიცვლება EES-ის ამოქმედების შემდეგ?

EES-ის ამოქმედების შემდეგ, შენგენის ზონაში შესვლისა და გასვლის პროცესი შემდეგნაირად შეიცვლება:

• ავტომატური რეგისტრაცია: სისტემა ავტომატურად აღრიცხავს მგზავრის შესვლისა და გასვლის დროს, ლოკაციასა და დოკუმენტურ ინფორმაციას.
• ყოფნის ხანგრძლივობის ზუსტი კონტროლი: EES ავტომატურად დაითვლის, რამდენ ხანს იმყოფებოდა მოგზაური შენგენის ზონაში და მარტივად გამოავლენს 90/180 დღის წესის დამრღვევებს.
• სავიზო რეჟიმის დარღვევების გამოვლენა: სისტემა მარტივად იდენტიფიცირებს იმ პირებს, რომლებიც აჭარბებენ ვადებს ან იყენებენ ყალბ დოკუმენტებს.
• ბიომეტრიული ინფორმაციის შეგროვება: EES აგროვებს თქვენს ბიომეტრიულ მონაცემებს და ინტეგრირებს ევროკავშირის სხვა მონაცემთა ბაზებთან (VIS, SIS), რაც ხელს უწყობს ტერორიზმისა და დანაშაულის პრევენციას.

ეს ცვლილებები მნიშვნელოვნად ამცირებს ადამიანურ შეცდომებს და ზრდის მონაცემების სიზუსტეს, რაც მოგზაურებისთვისაც და საზღვრის დაცვის ოფიცრებისთვისაც უფრო მოსახერხებელი იქნება.

---

---

როგორ მოვემზადოთ ცვლილებებისთვის?

ევროკავშირში მოგზაურობის წესები ციფრულად იცვლება. თუ გეგმავთ შენგენის ზონაში მოგზაურობას, გაითვალისწინეთ, რომ 2025 წლის ოქტომბრიდან ეტაპობრივად და 2026 წლის 10 აპრილისთვის სრულად ამოქმედდება EES სისტემა, რაც ნიშნავს, რომ საზღვრების გადაკვეთა მხოლოდ ბიომეტრიული რეგისტრაციით იქნება შესაძლებელი.

დასკვნა

აქამდე აპრობირებული მეთოდები, როგორიცაა: პასპორტი შეცვლა, გვარის გამოცვლა და სხვა – ევროპაში შემოსვლის მცდელობები – აღკვეთილი ან უკიდურეს შემთხვევაში მინიმუმამდე იქნება დასული, რადგან მაიდენტიფიცირებლად არა პასპორტი, არამდე ბიომეტრიული მონაცემები იქნება გამოყენებული (თითის ანაბეჭდი, სახის სკანირება) შესაბამისად – პასპორტის თუ გვარის გამოცვლა მნიშვნელობასა და ეფექტუროაბას კარგავს.

P.S: დამაიმედებლად შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ იდეალური სისტემა არ არსებობს და EES მოუძებნიან სუსტ წერილს, მით უმეტეს ქართველების უსაზღვრო ფანტაზიისა და რთული სიტუაციიდან გამოსვლის უნარ-ჩვევების გათვალისწინებით.